Türkiye’nin cari açığı 82 milyar doları bulmuşken, bu açığı azaltmanın yolu üretimden, özellikle de ihracat odaklı sanayiden geçiyor. İşte tam bu noktada sevindirici gelişmeler arka arkaya gelmeye başladı. BYD artık bir duyum değil, net bir yatırımcı. Manisa’da temeller atıldı, üretim başlıyor. Öte yandan, Chery firması da Samsun’da bir fabrika kurmak için resmi anlaşmaya vardı. Başta BYD ve Chery firması olmak üzere Çinli firmaların Türkiye’de yaratacağı üretim hacminin 60 milyar doları aşması bekleniyor. Bu, ülke ekonomisi için muazzam bir sıçrama fırsatı.

Her şey çok güzel. Yatırımlar geliyor, fabrikalar kuruluyor, istihdam artıyor.

 

 

Peki Türkiye bu büyümeye enerji altyapısı olarak hazır mıyız?

 

Sanayi Büyürken Enerji de Acıkır..

Çin’in Henan eyaletinde, BYD'nin inşa ettiği dev fabrika, sanayi anlayışını adeta yeniden tanımlıyor. Zhengzhou’da konumlanan tesis, ilk dört fazıyla birlikte 129 km²’lik bir alanı kapsayacak şekilde büyümeye devam ediyor.Bu alanın büyüklüğünü daha iyi kavrayabilmek için şu örneği düşünün: ABD’nin San Francisco şehri 121 km².Yani, BYD’nin sadece bir üretim kompleksi, dünya çapında bir metropol kadar geniş bir alana yayılıyor. Bu devasa ölçek, sadece üretim kapasitesini değil, Çin’in küresel sanayi sahnesindeki iddiasını da net biçimde ortaya koyuyor.

 

Sadece bu fabrikanın yıllık enerji tüketimi yaklaşık 1.3 terawatt-saat (TWh) düzeyinde. Bu, Türkiye’de 150 binden fazla hanenin yıllık elektrik tüketimine eşit! Şimdi bu fabrikalardan biri Manisa’da kurulacak ve üretime başlayacak deniyor. E peki, bu tesisi çalıştıracak enerji nereden gelecek?

 

Çin’in Türkiye’de sadece otomotivde değil, elektronik, güneş paneli, lityum batarya, ağır sanayi gibi yüksek enerji tüketimli sektörlerde yatırım planları var. Şu an 1200’den fazla Çinli firma Türkiye’de aktif. Yatırımların toplam hacmi 7 milyar doları geçti ve bu rakamın önümüzdeki 5 yılda ikiye katlanması bekleniyor.

Biz burada sadece kurulacak tesislerin tüketeceği enerjiyi konuşuyoruz bir de burada üretilecek elektrikli araçların ülkemizdeki araç ekosistemine etkisi bir düşünün. Bu ne demek? Enerji talebinde dev bir sıçrama demek.

 

 

Klasik Şebeke Bu Yükü Taşıyamaz

 

Türkiye'nin enerji altyapısı, büyüyen sanayiye her zaman aynı hızda cevap veremiyor. Üstelik, ani yüklenmeler, enerji arz-talep dengesini bozuyor. Yüksek tüketimli fabrikalar gece-gündüz enerjiye ihtiyaç duyarken, klasik enerji kaynakları bu esnekliği sağlayamıyor.

Tam burada yenilenebilir enerji kaynakları devreye giriyor. Güneş ve rüzgâr enerjisi, bu talebi çevre dostu şekilde karşılayabilecek en doğru çözümler. Ama... Bu kaynakların bir doğası var: düzensiz üretim. Güneş doğmadan enerji üretilemez, rüzgar esmezse türbinler dönmez. O halde çözüm ne? Enerji Depolama Sistemleri..

 

Bu sistemler, güneşin ve rüzgârın gündüz ürettiği elektriği geceye, yoğun üretim saatlerine taşımanın tek yolu. Aynı zamanda:

• Şebeke yükünü dengeler,

• Pik talep saatlerinde sistemin çökmesini engeller,

• Enerji arzında sürdürülebilirliği sağlar,

• Sanayi üretiminde kesintisizliği garantiler.

Yani, enerji depolama olmadan yenilenebilir enerji yetersiz kalır. Ve bu sadece bir tercih değil, bir zorunluluk.

 

 

Rakamlarla Türkiye'nin Önündeki Tablo

• 2030’a kadar Türkiye’de sanayi kaynaklı enerji talebinin %40 artması bekleniyor.

• 2025’e kadar Çinli yatırımcıların Türkiye'de açacağı her 1 büyük ölçekli fabrika için yıllık 200-400 milyon kWh ek elektrik ihtiyacı öngörülüyor.

• Türkiye'nin toplam elektrik üretiminin %56’sı halen fosil kaynaklı.

• Ancak YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı) ihaleleriyle bu oranı tersine çevirmek hedefleniyor.

Ama bu hedef, depolama kapasitesi artırılmadan mümkün değil.

 

 

Nereye Varıyoruz?

Çin yatırımları Türkiye için fırsat mı? Evet.
Ama bu fırsatın yükünü taşıyacak olan şey sadece altyapı değil, enerji planlamasıdır.
Türkiye, bu yatırımları kendi kalkınmasına dönüştürmek istiyorsa, enerji depolama sistemlerini her yeni sanayi bölgesinin ayrılmaz bir parçası haline getirmeli.

 

Aksi takdirde elektrik var ama voltaj yok; yatırım var ama verim yok olur.